Zorgvernieuwingen zijn nodig om ook in de toekomst doeltreffend hulp te bieden. Deze innovaties vragen om flexibiliteit. Niet alleen mentaliteit is van belang, maar ook beschikbare middelen. Utrechtse jeugdzorgaanbieders hebben via diverse zorgvernieuwingsprojecten een effectiever aanbod ontwikkeld.

Door het zorgaanbod bij de aanbieders van Jeugd & Opvoedhulp ingrijpend te verbeteren is hulp naar het kind gebracht. Er zijn zestien pilots zorgvernieuwing uitgevoerd. Al werkende wijs hebben deze aanbieders hun aanbod aangepast, onderzoek gedaan en ervaring opgedaan in effectiever werken. Dankzij de ingevoerde zorgvernieuwingen staat de vraag van kind en ouders centraal. Plannen hebben als basis de doelen van het gezin. Kinderen worden meer thuis en in hun eigen omgeving geholpen. Als opvoeden en opgroeien thuis onmogelijk is geworden, dan worden kinderen zoveel mogelijk opgenomen in een gezinssituatie. Kinderen onder de zes jaar worden sowieso niet geplaatst in een residentiële voorziening.

Wat werkt?
Het jeugdzorgaanbod is de afgelopen jaren gekanteld: in plaats van organiseren naar voorzieningen, wordt de hulp nu ingericht op basis van kinderen en jongeren met specifieke problemen (doelgroepen). Een hele verbetering. UJC-projecten toonden echter duidelijk aan dat dit niet vanzelf gaat. Een aantal ingrediënten blijkt noodzakelijk om interventies – programma's, trainingen en behandelmethoden – effectief te maken:

• Vraaggericht werken
  De behoefte van de cliënt staat centraal
• Intersectoraal werken
  Kijken over de grenzen van organisaties en sectoren, dus niet alleen aanbieders van Jeugd & Opvoedhulp inschakelen, maar indien nodig ook een beroep doen op de jeugd-GGZ (geestelijke gezondheidszorg voor kinderen en jongeren) of de jeugd-LVG (zorg voor kinderen en jongeren met een licht verstandelijke handicap)
• Empowerment van kind en gezin
  Het versterken van de eigen kracht, zodat mensen meer grip krijgen op hun situatie
• Professionalisering van de jeugdzorg
  De sector blijft zich ontwikkelen
• Zoveel mogelijk ambulante hulpverlening
  Kinderen en jongeren thuis en in de eigen omgeving helpen

Als deze ingrediënten aanwezig zijn, dan leidt dat tot het aanscherpen van de hulp, het verbeteren van de kwaliteit en tot professionalisering van de medewerkers die de hulp uitvoeren. De hulpverlening is beter op elkaar afgestemd, overlap wordt teruggedrongen en het hulpaanbod wordt meer specifiek en herkenbaar. Met als gevolg dat de toestroom en aansluiting met andere sectoren vereenvoudigt.

Wetenschappelijk bewijs
Om deze resultaten te bereiken, hebben de Utrechtse jeugdzorgaanbieders meer bewezen effectieve methoden ingevoerd. Van veel beschikbare interventies is de effectiviteit echter (nog) niet wetenschappelijk bewezen. Daarom hebben de instellingen onderzocht wat de effectiviteit is van de interventies die ze al gebruiken. In nauwe samenwerking hebben zij allereerst hun zorgaanbod beschreven en theoretisch onderbouwd. Via praktijkgericht effectonderzoek en methode-evaluatie zijn vervolgens de effecten gemeten, zodat helder is geworden wat werkt en wat niet. Spil in deze kwaliteitsverbeteringslag vormde het Platform Effectieve Jeugdzorg Utrecht, waarin kennis werd gedeeld en ervaringen uitgewisseld rondom de verbetering van effectiviteit.

'Door het Praktijk Gestuurd Effectonderzoek kunnen we het aanbod van hulp en zorg verbeteren, maar we kunnen ook aantonen welke zorg al effectief is' Angenieta van Giessen, manager afdeling behandelgroepen bij De Rading

Lees ook:

Professionalisering: nieuwsbericht over Methode-evaluaties 

Pilots zorgvernieuwing: reportage 'Open middag MDFT Moedige Meiden'

Verkenning initiatief JeugdKetenTalent: nieuwsbericht over JeugdKetenTalent